Στόχος του κειμένου αυτού είναι η καταγραφή 7 προτεραιοτήτων των πολιτών για συγκεκριμένα θέματα εν όψει των προεδρικών εκλογών του 2028. Σημειώνω κατ΄ αρχήν ότι η κοινωνία δεν είναι μονολιθική. Επιπρόσθετα, δεν πρέπει να μας διαφεύγει το γεγονός ότι το εκλογικό σώμα είναι εν πολλοίς δεξιόστροφο. Επίσης σε αρκετά ζητήματα η κοινωνία είναι πιο μπροστά από το πολιτικό σύστημα.
- Το Κυπριακό εξακολουθεί να αποτελεί ένα υπαρξιακό ζήτημα. Οι υποστηρικτές της φιλοσοφίας «μιας οποιασδήποτε λύσης» δεν αποτελούν πλειοψηφικό ρεύμα. Η πλειοψηφία των πολιτών θα αποδεχόταν μια διευθέτηση η οποία θα είναι βιώσιμη και λειτουργική. Οι περισσότεροι πολίτες έχουν, τουλάχιστον, πολύ σοβαρές επιφυλάξεις για την εκ περιτροπής προεδρία καθώς και τις πρόνοιες για αυστηρή διζωνικότητα – πρόνοιες που δημιουργούν σοβαρές στρεβλώσεις. Επιπρόσθετα, θεωρούν ότι το κοινό κράτος θα είναι η Κυπριακή Δημοκρατία η οποία θα μετεξελιχθεί. Εν ολίγοις, η πλειοψηφία των πολιτών αποδέχεται την ομοσπονδία για να αποκατασταθεί η ενότητα της χώρας – το ζητούμενο όμως είναι τι είδους ομοσπονδία και με ποιο περιεχόμενο. Πάνω απ’ όλα η ασφάλεια είναι κεφαλαιώδους σημασίας.
- Τα οικονομικά ζητήματα με την ευρύτερη έννοια του όρου απασχολούν έντονα τους πολίτες. Μεταξύ άλλων, είναι το στεγαστικό και η ακρίβεια η οποία μειώνει την αγοραστική δύναμη των μισθών. Οι πολίτες προβληματίζονται για την εξαγορά σημαντικών τομέων της οικονομίας καθώς και ακινήτων από ξένα συμφέροντα. Δεν είναι επίσης ευτυχείς από την αυξανόμενη ανισότητα καθώς και το χάσμα μεταξύ ιδιωτικού και δημόσιου τομέα. Οι πολίτες επιζητούν ισοζυγισμένη ανάπτυξη με ό,τι αυτή συνεπάγεται. Καθοριστικής σημασίας είναι η συνεχής δημιουργία ποιοτικών θέσεων εργασίας. Θεωρούν επίσης ότι ενώ η αγορά είναι σημαντική, ο ρόλος του κράτους δεν μπορεί να υποκατασταθεί.
- Υπάρχει επίσης προβληματισμός για τα δημογραφικά ζητήματα. Στην ελεύθερη Κύπρο οι Ελληνοκύπριοι είναι στην καλύτερη περίπτωση 80% του συνόλου. Αν λάβουμε υπ’ όψιν και τους παράτυπους μετανάστες το ποσοστό αυτό είναι χαμηλότερο. Ως ποσοστό του συνολικού πληθυσμού της Κύπρου οι Ελληνοκύπριοι μόλις και ξεπερνούν το 50%. Προφανώς απαιτούνται δράσεις αφ’ ενός για την αύξηση του δείκτη γονιμότητας και αφ’ ετέρου την αντιμετώπιση της παράτυπης μετανάστευσης.
- Η συντριπτική πλειοψηφία των πολιτών θεωρεί σημαντική τη συμμετοχή της Κύπρου στην ΕΕ. Θεωρούν επίσης ότι η Ένωση αποτελεί ίσως το πιο σημαντικό πεδίο στο οποίο πρέπει να καταβάλλεται κάθε προσπάθεια για την προώθηση των εθνικών μας συμφερόντων. Κατανοούν επίσης ότι σε θέματα εξωτερικής πολιτικής είναι σημαντικό να λαμβάνονται υπ’ όψιν τόσο η Ρεαλπολιτίκ όσο και το Διεθνές Δίκαιο. Ταυτόχρονα οι πολίτες τιμούν το αξιακό σύστημα καθώς και τις παραδόσεις της χώρας μας. Αυτό πρέπει να λαμβάνεται υπ’ όψιν. Επί τούτου, σημειώνεται, για παράδειγμα, ότι η αλληλεγγύη ως αρχή θεωρείται σεβαστή. Επιπρόσθετα, το κυνήγι του άκρατου κέρδους δεν μπορεί να αποτελεί τη μόνη προτεραιότητα.
- Οι πολίτες θεωρούν επίσης ότι η διαφθορά έχει βαθειές ρίζες. Προφανώς θα πρέπει να αντιμετωπισθεί επαρκώς. Αυτό δεν μπορεί να γίνει από τη μια μέρα στην άλλη. Όμως είναι σημαντικό να υπάρξει μια ολοκληρωμένη στρατηγική για την αντιμετώπισή της. Ως εκ τούτου, οι πολίτες θα επιθυμούσαν μια διακυβέρνηση, ένα συνασπισμό δυνάμεων, που να προχωρήσει προς την υλοποίηση αυτού του στόχου με αξιοπιστία.
- Οι υπερβολές, η έλλειψη μέτρου και ο λαϊκισμός έχουν κουράσει. Το ίδιο και οι αχρείαστες αντιπαραθέσεις. Οι πολίτες θεωρούν ότι η Κύπρος χρειάζεται μια νέα πολιτική κουλτούρα σοβαρότητας και αλληλοσεβασμού. Επιθυμούν την ουσία και όχι τις κινήσεις εντυπωσιασμού. Επιπρόσθετα, η σταθερότητα και η συνεχής βελτίωση της καθημερινότητας αποτελούν σημαντικούς στόχους των πολιτών.
- Οι πολίτες πιστεύουν επίσης ότι θα πρέπει να υπάρξει ένα αποτελεσματικό κράτος. Αυτό συνεπάγεται καλύτερες υπηρεσίες σε όλα τα επίπεδα – παιδεία, υγιεία, δημόσια διοίκηση και δικαιοσύνη. Μεταξύ άλλων, είναι πολύ σημαντικό να υπάρξουν ψηλότερα επίπεδα στην εκπαίδευση και γρηγορότερη διεκπεραίωση των υποθέσεων στα δικαστήρια. Τέλος εννοείται ότι για τις σημαντικές αποφάσεις σε όλα τα επίπεδα θα πρέπει να υπάρχει αξιολόγηση και προετοιμασία. Όχι υπογραφές και πανηγυρισμούς πρώτα και μετά οι μελέτες.
Εν κατακλείδι οι πολίτες που θα προσέλθουν στις κάλπες τον Φεβρουάριο του 2028 επιθυμούν να έχουν πραγματικές επιλογές. Δεν θα ήθελαν να ψηφίσουν τον υποψήφιο/την υποψήφια που θεωρούν ως το λιγότερο κακό. Ενώ η προσωπικότητα, το έργο και η ιστορία του κάθε υποψήφιου/κάθε υποψήφιας έχουν τη δική τους βαρύτητα, προφανώς απαιτούνται συνεργασίες. Καμία παράταξη δεν μπορεί από μόνη της να αντιμετωπίσει με επιτυχία τις υφιστάμενες προκλήσεις.
